Henryk Guterman (1913–1938) – zabity talent | wystawa w Warszawie

Została zorganizowana w 90. rocznicę wybuchu wojny domowej w Hiszpanii, w której Guterman poległ jako żołnierz Brygady im. Jarosława Dąbrowskiego. Jest próbą przywrócenia pamięci o dorobku artysty, którego spuścizna uległa rozproszeniu, a znajdujący się w zbiorach Muzeum Niepodległości komplet prac należy prawdopodobnie do największych zachowanych.

Henryk, a właściwie Henoch Guterman – urodzony w Częstochowie polski malarz o żydowskich korzeniach – tworzył rysunki zdradzające nie tylko wielką wrażliwość, lecz także niezwykłą sprawność warsztatową. Wiele z nich ukazuje sceny, które do dziś znamy z frontów toczących się na świecie wojen oraz z przeżyć ludności cywilnej w ogarniętych konfliktami krajach. To właśnie czyni te prace ponadczasowymi – pokazują tragizm wojny, który nie stracił na aktualności. Mają też wyjątkowe znaczenie dla Muzeum Niepodległości, gdyż noszą pierwsze numery inwentarzowe (od 1 do 68) w zbiorach grafiki i rysunku, symbolicznie otwierając kolekcję sztuki na papierze, której początki sięgają Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego. Przekazane do muzeum w 1959 roku, stały się jednymi z pierwszych muzealiów budujących tę kolekcję i świadectwem pamięci o artyście, którego dorobek ocalili dawni towarzysze broni.

Tytuł ekspozycji „zabity talent” odnosi się nie tylko do przedwcześnie zakończonego życia artysty, lecz także do utraconych możliwości, przerwanej kariery i dzieł, które nigdy nie powstały. Prezentacja w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej – miejscu szczególnym na mapie pamięci historycznej Warszawy – nadaje biografii i pracom Gutermana dodatkowy, symboliczny kontekst. To pierwsza wystawa indywidualna artysty, który 90 lat temu wyruszył na pomoc Hiszpanii walczącej z reżimem generała Franco.

Wystawa potrwa do 17 stycznia 2027.

Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej (w tym Galeria Brama Bielańska) jest czynne:

• od wtorku do niedzieli – 10:00-17:00
• w czwartki – wstęp bezpłatny
• w poniedziałki ekspozycje nieczynne

Wykonawca / Organizator:

Muzeum Niepodległości w Warszawie